Zapisz
Lubczyk w słoiku na zimę robię wtedy, gdy krzak w ogrodzie rośnie szybciej, niż zdążę wrzucać liście do rosołu. Świeży ma ten głęboki, bulionowy zapach, którego suszony lubczyk nie oddaje tak wyraźnie.
Ten przepis jest prosty i bardzo praktyczny. Lubczyk siekam, mieszam z solą, chwilę odstawiam i ubijam w małych słoiczkach. Jedna łyżeczka potrafi podkręcić garnek zupy, sos pomidorowy albo duszone warzywa.
Traktuj go jak mocno soloną przyprawę z lodówki, nie jak słoik do trzymania w szafce. Dzięki temu smak zostaje świeższy, a gotowanie zimą robi się szybsze.
Zielony zapas do rosołu
Najlepszy lubczyk jest jędrny, ciemnozielony i zebrany w suchy dzień. Nie używaj mokrych liści prosto po deszczu, bo wilgoć skraca trwałość i utrudnia dobre ubicie w słoiku.
- Świeży lubczyk. Daje intensywny, rosołowy aromat i zastępuje część gotowych przypraw w zupach.
- Sól kamienna niejodowana. Konserwuje zioła i wyciąga z nich sok, dzięki czemu pasta łatwiej się układa.
- Małe słoiczki. Lepiej otworzyć małą porcję na kilka użyć niż duży słoik trzymać długo po naruszeniu.
- Czysta sucha łyżeczka. Chroni pastę przed wodą i okruszkami, które najszybciej psują domowe przetwory.
Lubczyk w słoiku krokami
- Przebierz zioła. Oderwij liście i delikatne końcówki łodyg. Grube łodygi zostaw do wywaru, bo w słoiku będą łykowate.
- Umyj i wysusz. Opłucz lubczyk w zimnej wodzie, odwiruj w suszarce do sałaty i rozłóż na ręczniku, aż będzie suchy w dotyku.
- Posiekaj drobno. Pokrój liście nożem albo krótko rozdrobnij pulsacyjnie w malakserze. Nie rób z nich wodnistej papki.
- Wymieszaj z solą. Dodaj sól, rozetrzyj dłonią lub łyżką i odstaw na 15 minut. Lubczyk zmięknie i puści trochę soku.
- Ubij w słoikach. Przełóż zioła do wyparzonych, suchych słoiczków. Dociskaj warstwami, żeby usunąć powietrze.
- Schłódź zapas. Zakręć słoiki i wstaw do lodówki. Po otwarciu wyrównuj powierzchnię i nabieraj tylko czystą, suchą łyżeczką.
Dlaczego tak dużo suszenia
W tym przepisie najważniejszy jest nie nóż, tylko cierpliwe osuszenie ziół. Liście po myciu potrafią trzymać wodę przy nerwach i między łodyżkami. Jeśli posiekasz je od razu, pasta zrobi się rzadka i szybciej straci ładny kolor. Najpierw odwiruj lubczyk, potem rozłóż go cienko na ręczniku. Po 20-30 minutach powinien być suchy w dotyku, ale nadal sprężysty.
To podobna zasada jak przy innych zapasach do słoików. Czyste słoiki, suche brzegi i małe porcje robią dużą różnicę. Przy okazji zimowych przetworów dobrze mieć pod ręką też sos słodko-kwaśny na zimę, bo takie dodatki ratują szybki obiad, gdy nie ma czasu na długie gotowanie.
Sól zmienia gotowanie
Solony lubczyk działa jak skoncentrowana przyprawa. Dodawaj go po pół łyżeczki, zamieszaj i dopiero po chwili próbuj zupy. W rosole zwykle wystarcza 1 łyżeczka na średni garnek. W pomidorowej albo sosie pieczeniowym możesz dać trochę więcej, ale wtedy sól wsypuj dopiero na końcu.
Jeśli lubisz domowe przetwory jako bazę do obiadu, obok lubczyku świetnie sprawdzi się leczo do słoików. Lubczyk pasuje do niego po otwarciu, gdy odgrzewasz porcję w garnku i chcesz dodać świeższy, ziołowy zapach.
Bezpieczne miejsce dla słoika
Świeże zioła mają niską kwasowość, dlatego nie traktuję tego przepisu jak klasycznej konserwy do spiżarni. Narodowe Centrum Domowego Utrwalania Żywności wyjaśnia, że dobór metody pasteryzacji zależy między innymi od kwasowości produktu, zobacz zasady bezpiecznego wekowania. CDC przypomina też, żeby domowe oleje z czosnkiem lub ziołami trzymać w lodówce i krótko przechowywać, co opisuje ich poradnik o botulizmie.
Dlatego mój lubczyk stoi w lodówce, w małych słoiczkach. Jeśli chcesz zapas na wiele miesięcy bez zajmowania miejsca w chłodzie, zamroź pastę w kostkach. W praktyce to najspokojniejszy sposób.
Olej zostaw na patelnię
W wielu domowych wersjach na wierzch słoika wlewa się olej. Ja wolę tego nie robić przy zapasie na zimę. Health Canada zwraca uwagę, że warzywa i zioła przechowywane w oleju wymagają właściwego chłodzenia, bo takie środowisko może sprzyjać groźnym zatruciom, więcej znajdziesz w ich zaleceniach dla ziół w oleju.
Jeśli chcesz oliwny smak, dodaj odrobinę oleju dopiero podczas gotowania. Łyżeczka solonego lubczyku w zupie i łyżka oliwy na końcu sosu dają lepszą kontrolę niż słoik z ziołami zalanymi tłuszczem.
Z czym go łączyć
Lubczyk najbardziej lubi proste kuchenne towarzystwo. Dobrze pasuje do ziemniaków, marchewki, selera, fasoli, kaszy jęczmiennej i pomidorów. W zimie dodaję go do krupniku, jarzynowej, sosu z pieczarek i duszonej kapusty. Ma smak mocniejszy niż natka, więc nie trzeba go dużo.
Do stołu możesz postawić coś kwaśnego i chrupiącego, na przykład sałatkę z kapusty, ogórków i papryki do słoików. A jeśli masz w ogrodzie więcej ziół, zerknij też na sok miętowy na zimę, bo to drugi prosty sposób na zatrzymanie letniego aromatu.
Najczęściej Zadawane Pytania o Przepis
- Czy lubczyk w słoiku na zimę trzeba pasteryzować?
W tej wersji nie pasteryzuję lubczyku i nie przechowuję go w temperaturze pokojowej. To solona przyprawa do lodówki. Jeśli chcesz zapas poza lodówką, bezpieczniejszym wyborem będzie suszenie albo mrożenie porcji.
- Ile soli dodać do lubczyku?
Wygodna proporcja to około 18-20 g soli na każde 100 g oczyszczonych liści i cienkich łodyżek. Dzięki temu pasta jest mocno słona, ale łatwa do dawkowania. Potrawę solimy dopiero po dodaniu lubczyku.
- Czy można zrobić lubczyk w słoiku z olejem?
Nie polecam zalewać świeżych ziół olejem, jeśli słoik ma stać długo. Zioła w oleju wymagają bardzo ostrożnego chłodzenia, a oficjalne zalecenia dla domowych mieszanek ziołowych z olejem są krótkie. W tej wersji zostajemy przy soli i lodówce.
- Jak długo przechowywać solony lubczyk?
W lodówce, w małych wyparzonych słoiczkach, najlepiej zużyć go w ciągu 2-3 miesięcy. Zawsze sprawdzaj zapach, kolor i powierzchnię. Jeśli pojawi się pleśń, gazowanie albo dziwny zapach, wyrzuć całość.
- Czy mogę użyć łodyg lubczyku?
Młode, cienkie łodyżki jak najbardziej się nadają. Grube i włókniste łodygi lepiej odłożyć do wywaru albo wyrzucić, bo zostawiają twarde kawałki w paście. Im drobniej posiekasz zioła, tym łatwiej ubijesz je w słoiku.
- Do czego dodawać lubczyk ze słoika?
Najczęściej dodaję go do rosołu, krupniku, pomidorowej, sosu pieczeniowego i duszonych warzyw. Wystarczy mała łyżeczka pod koniec gotowania. Dobrze pasuje też do marynaty do ziemniaków i kaszy.
- Czy lubczyk ze słoika można zamrozić?
Tak. Jeśli masz dużo lubczyku, część pasty przełóż do foremki na kostki lodu i zamroź. Potem przełóż kostki do pojemnika. To dobry sposób na dłuższe przechowywanie bez dokładania kolejnych słoików do lodówki.
