Zapisz
Cukinia w sosie pomidorowym z czosnkiem i bazylią na zimę to jeden z tych słoików, które naprawdę ratują obiad. Otwierasz, podgrzewasz i masz gotową bazę do makaronu, ryżu, kaszy albo pieczonych ziemniaków.
Najważniejsze są młode, jędrne cukinie. Nie rozpadną się po pasteryzacji i zostaną przyjemnie miękkie, ale nadal wyczuwalne. Sos ma być gęsty, lekko słodko-kwaśny i mocno pomidorowy.
Trzymam się tu klasycznej proporcji z octem, cukrem, czosnkiem, oregano i bazylią. Nie blenduję cukinii na krem, bo w tej wersji najprzyjemniejsze są właśnie kawałki zanurzone w pachnącym sosie.
Warzywa do zimowych słoików
Najlepsza będzie młoda cukinia o zwartej skórce i jasnym, sprężystym miąższu. Pomidory wybierz dojrzałe i mięsiste, a poza sezonem spokojnie sięgnij po gęstą passatę.
- Młoda cukinia. Daje jędrne plastry, które po gotowaniu i pasteryzacji nie zamieniają się w papkę.
- Dojrzałe pomidory lub passata. Tworzą gęsty, kwaśny sos, który oblepia każdy kawałek warzywa.
- Cebula. Dodaje słodyczy i zaokrągla smak pomidorów.
- Czosnek. Wnosi wyraźny aromat, ale krótko smażony nie staje się gorzki.
- Ocet spirytusowy 10%. Podbija kwasowość i pomaga zachować słoiki na zimę.
- Olej. Niesie smak czosnku, cebuli i przypraw przez cały sos.
- Cukier i sól kamienna. Równoważą kwas pomidorów i octu. Sól niejodowana jest typowym wyborem do przetworów.
- Papryka słodka i ostra. Dają kolor oraz lekkie ciepło. Ostrą możesz pominąć.
- Oregano, bazylia, liść laurowy i ziele angielskie. Robią z sosu pachnącą, obiadową bazę.
- Świeża bazylia. Dodana pod koniec zostawia świeży, ziołowy zapach.
Gotowanie bez rozgotowania
- Przygotuj cukinię. Umyj ją, osusz, odetnij końce i pokrój w plastry lub półplasterki grubości około 1 cm. Wymieszaj z połową soli i odstaw na 30 minut, potem odcedź na sicie.
- Zrób bazę pomidorową. Świeże pomidory sparz, obierz, wytnij twarde części i zblenduj. Jeśli używasz passaty, wlej ją od razu do garnka po podsmażeniu cebuli.
- Podsmaż cebulę i czosnek. Rozgrzej olej w dużym garnku z grubym dnem. Dodaj drobno pokrojoną cebulę i smaż około 5 minut, aż zmięknie. Dodaj czosnek na ostatnią minutę.
- Dopraw sos. Wlej pomidory lub passatę. Dodaj resztę soli, cukier, paprykę, oregano, suszoną bazylię, pieprz, liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj spokojnie 15 minut.
- Dodaj cukinię. Przełóż odcedzoną cukinię do gorącego sosu i mieszaj delikatnie. Gotuj 8-10 minut, aż lekko zmięknie, ale nadal będzie trzymać kształt.
- Zakwasz i zamknij smak. Wlej ocet, dodaj posiekaną świeżą bazylię i gotuj jeszcze 2-3 minuty. Wyjmij liście laurowe i ziele angielskie.
- Napełnij słoiki. Gorącą cukinię z sosem włóż do wyparzonych słoików. Zostaw około 2 cm wolnego miejsca, usuń pęcherzyki powietrza patyczkiem, wytrzyj ranty i zakręć.
- Pasteryzuj słoiki. Ustaw je w garnku wyłożonym ściereczką i wlej ciepłą wodę do 3/4 wysokości słoików. Pasteryzuj 20 minut od lekkiego zagotowania, potem wystudź na ściereczce.
Cukinia w sosie na zimę
Ta cukinia w sosie na zimę ma najlepszą konsystencję wtedy, gdy gotujesz ją krócej, niż podpowiada odruch. W garnku ma tylko zmięknąć. Resztę zrobi pasteryzacja i późniejsze leżakowanie w słoiku. Jeśli na tym etapie plasterki są już bardzo miękkie, po kilku tygodniach w spiżarni będą zbyt delikatne.
Grubość krojenia też ma znaczenie. Plaster około 1 cm daje mi najlepszy środek między wygodnym jedzeniem a dobrą strukturą. Cieńsze kawałki szybciej przejmą sos, ale łatwiej się połamią. Bardzo małe cukinie możesz kroić w krążki, większe lepiej w półplasterki.
Kwasowość ma znaczenie
W przetworach warzywnych proporcje octu nie są ozdobą. Cukinia i cebula są warzywami o niskiej kwasowości, więc nie zmniejszaj ilości octu podanej w przepisie. National Center for Home Food Preservation wyjaśnia, że dobór metody utrwalania zależy od kwasowości produktu, a mieszanki warzywne wymagają szczególnej ostrożności. Warto zajrzeć do ich zasad bezpiecznego wekowania pod poradnikiem o bezpiecznych przetworach.
Nie zamieniaj też octu 10% na łagodniejszy bez przeliczenia. Jeśli smak wydaje się wyraźny zaraz po ugotowaniu, daj słoikom czas. Po kilku dniach cukinia łagodnieje, a pomidor, czosnek i bazylia lepiej się łączą.
Pomidory albo passata
Świeże pomidory dadzą bardziej domowy, letni smak, ale wymagają sparzenia i obrania. Najwygodniejsze są odmiany mięsiste, bo mają mniej wody i szybciej tworzą gęsty sos. NCHFP zaleca do przetworów wybierać zdrowe, dojrzałe owoce bez uszkodzeń, co dobrze pasuje także do tej domowej bazy pomidorowej. Więcej o kwasowości pomidorów znajdziesz w wskazówkach dotyczących pomidorów do słoików.
Passata jest dobrym skrótem, zwłaszcza gdy cukinia czeka, a pomidory nie są już idealne. Wybierz gęstą, prostą passatę bez ziół. Dzięki temu bazylia i czosnek z przepisu pozostaną na pierwszym planie.
Jak wykorzystać słoik
Zimą podgrzewam taki słoik w rondlu i mieszam z makaronem. Gdy chcę mocniejszy obiad, dodaję podsmażoną kiełbasę, fasolę albo kawałki kurczaka. Do jarskiej wersji wystarczy ugotowana kasza i trochę startego sera już na talerzu.
Jeśli robisz większą spiżarkę z cukinii, dobrym uzupełnieniem będzie cukinia w zalewie curry na zimę albo bardziej ziołowa cukinia po włosku w oliwie i ziołach. Do obiadów w słoikach pasuje też leczo do słoików z cukinią i papryką.
Przechowywanie i kontrola
Po wystudzeniu sprawdź zakrętki. Powinny być wklęsłe i nie klikać po naciśnięciu. Słoik, który się nie zamknął, włóż do lodówki i zjedz w ciągu kilku dni. Dobrze zamknięte słoiki ustaw w chłodnym, zacienionym miejscu.
Przed podaniem obejrzyj zawartość. Jeśli zakrętka jest wybrzuszona, sos pieni się, pachnie dziwnie albo wygląda podejrzanie, nie próbuj go. Przy przetworach domowych ostrożność jest ważniejsza niż żal za jednym słoikiem. A jeśli lubisz podobne pomidorowe zapasy, sprawdź też sałatkę z cukinii i ogórków z przecierem pomidorowym.
Najczęściej Zadawane Pytania o Przepis
- Czy cukinię trzeba obierać przed włożeniem do sosu?
Nie, jeśli używasz młodej cukinii z cienką skórką i drobnymi pestkami. Skórka pomaga utrzymać kształt plasterków. Starsze sztuki lepiej obrać i usunąć miękki środek z pestkami.
- Czy zamiast świeżych pomidorów mogę użyć passaty?
Tak. Użyj 1,2 l gęstej passaty pomidorowej zamiast 1,5 kg świeżych pomidorów. Passata skraca pracę i daje równiejszy sos, ale wybierz taką bez dodatku cukru i ziół.
- Dlaczego cukinię soli się przed gotowaniem?
Sól wyciąga część wody z cukinii. Dzięki temu sos po pasteryzacji nie robi się tak rzadki, a plasterki lepiej trzymają kształt. Nie trzeba jej płukać, wystarczy dobrze odcedzić.
- Jak długo pasteryzować cukinię w sosie pomidorowym?
Słoiki pasteryzuj 20 minut od momentu, gdy woda zacznie delikatnie bulgotać. Woda nie powinna gwałtownie chlapać. Po wyjęciu ustaw słoiki na ściereczce i zostaw do pełnego wystudzenia.
- Gdzie przechowywać gotowe słoiki?
Najlepsze jest chłodne, ciemne i suche miejsce. Po wystudzeniu sprawdź, czy pokrywki są wklęsłe i dobrze trzymają. Otwarty słoik przechowuj w lodówce i zużyj w ciągu kilku dni.
- Do czego podać taką cukinię zimą?
Najprościej podgrzać ją i wymieszać z makaronem. Pasuje też do ryżu, kaszy, pieczonego kurczaka, pulpetów i tostów z serem. Możesz potraktować ją jak gotowy warzywny sos obiadowy.
